Полицейлерді неге «мент» деп атайды? — ҚМЖ, Құқық негіздері, 11 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Құқық негіздері
|
| Сабақтың тақырыбы |
Полицейлерді неге «мент» деп атайды?
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Қоғамдағы құқықтық және тұрмыстық атаулардың шығу төркінін түсіндіру
Тілдік норма мен әдеп нормасын ажырату
Кәсіби атауларға құрметпен қарау мәдениетін қалыптастыру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар «мент» сөзінің шығу тарихы мен қолданылу мәнін түсіндіреді
Бейресми атаудың не себепті даулы екенін талдайды
Құқық қорғау қызметкерлеріне қатысты сыйластық тілін қолданудың маңызын дәлелдейді
|
| Құндылықтар |
Құрмет, жауапкершілік, заңға бағыну, мәдениетті тілдік қарым-қатынас, азаматтық ұстаным
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Қызығушылықты ояту 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, сабақтың мақсатын қысқаша хабарлайды.
«Заң», «тәртіп», «құрмет», «кәсіби атау» деген сөздерді тақтаға жазып, шапшаң ой бөлісуге шақырады.
Оқушыларды түстері әртүрлі карточкалар арқылы 4 топқа бөледі.
|
Оқушылар сәлемдесіп, карточкадағы түске қарай топтарға бөлінеді. Оқушылар өз түстерін біріктіріп, шағын шеңбер жасап тұрады. Оқушылар тақтадағы сөздерге байланысты бір ассоциациядан айтып, топ атауын таңдайды. | Топқа дұрыс және жылдам бөліну — 1 ұпай. Ассоциацияны орнымен айту — 1 ұпай. Белсенді қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | түрлі-түсті карточкалар, тақта, маркерлер |
| Тақырыпқа кіріспе 5 минут |
Мәселе қою:
«Неліктен кейбір адамдар полицейлерді бейресми түрде “мент” деп атайды?» деген сұрақты қояды.
Бұл атаудың қай жағдайда тұрмыстық, қай жағдайда әдепсіз естілетінін ойлануға бағыттайды.
Сабақта атаудың шығу төркінін, қоғамдағы қабылдануын және тіл мәдениетімен байланысын қарастыратынын хабарлайды.
|
Оқушылар «мент» сөзін естігенде қандай ой туатынын айтады. Оқушылар бұл атаудың қандай ортада қолданылатынын мысалдармен атайды. Оқушылар сұраққа өз болжамдарын айтып, мәселені талқылауға қатысады. | Сұраққа кемінде бір дәлелді пікір айту — 1 ұпай. Тақырыпты түсінетін бастапқы болжам ұсыну — 1 ұпай. Талқылауға қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, бейнежазбаға арналған экран, бор |
| Жаңа материалды түсіндіру 14 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Қоғамдық қатынаста кәсіби атаулардың рөлі туралы түсіндіреді.
Бейресми сөздің пайда болуына әсер ететін әлеуметтік орта, сөйлеу мәнері және эмоциялық реңк жөнінде түсіндіреді.
Полицейлерге қатысты әртүрлі атаудың тіл мәдениетіне әсерін мысалдар арқылы көрсетеді.
Құрметті, бейтарап және әдепсіз тілдік қолданысты салыстырып, қайсысы ресми қарым-қатынасқа лайық екенін талдайды.
Топтық қорытындыға келу үшін негізгі ұғымдарды жүйелейді.
Слайд 1 — Полицейлерді неге «мент» деп атайды?
Слайд 2 — Қоғамдық қатынаста кәсіби атаулардың рөлі
Слайд 3 — Бейресми сөздердің пайда болу себептері
Слайд 4 — Полицейлерге қатысты әртүрлі атаулар
Слайд 5 — Құрметті тілдік қолданыс
Слайд 6 — Бейтарап тілдік қолданыс
Слайд 7 — Әдепсіз тілдік қолданыс
Слайд 8 — Ресми және бейресми атауларды салыстыру
Слайд 9 — Негізгі ұғымдарды жүйелеу
Слайд 10 — Топтық қорытынды
|
Оқушылар тақырып бойынша берілген анықтамалар мен мысалдарды тыңдайды. Оқушылар ресми және бейресми атауларды салыстырып, қайсысы әдепті естілетінін анықтайды. Оқушылар көрсетілген мысалдарға сүйеніп, кәсіби атауға құрмет білдірудің маңызын жазады. Оқушылар негізгі ойды дәптерге қысқаша конспектілейді. | Ұғымдарды дұрыс ажырату — 2 ұпай. Екі мысалды дұрыс талдау — 2 ұпай. Қорытынды ойды нақты айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Ойын кезеңі 5 минут |
Нұсқаулық:
«Сөзді таңда» ойынының шартын түсіндіреді: әр топқа жағдай жазылған карточка беріледі.
Карточкадағы жағдайға сай қай сөз қолайлы екенін таңдауды ұсынады: ресми, бейтарап немесе бейәдеп.
Әр топтың жауабын тез және қысқа дәлелдеуді сұрайды.
|
Оқушылар карточкадағы жағдаятты оқып, топ ішінде талқылайды. Оқушылар қолайлы сөзді таңдап, оны неге таңдағанын бір сөйлеммен дәлелдейді. Оқушылар басқа топтардың жауабын тыңдап, өз жауабымен салыстырады. | Сөзді дұрыс таңдау — 1 ұпай. Дәлелді түсіндіру — 1 ұпай. Топтық бірлікпен жауап беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Сыныптық тапсырма 9 минут |
Нұсқаулық:
Жеке орындауға арналған тапсырманы таратады: берілген 5 сөйлемдегі бейресми атауды тауып, оны әдепті баламамен алмастыруды сұрайды.
Әр оқушыдан қысқа түсіндірме жазуды талап етеді: неге бұл сөз қолайсыз, қандай нұсқа дұрыс.
Жұмысты уақытында аяқтауды ескертеді.
|
Оқушылар тапсырма парағындағы сөйлемдерді жеке орындайды. Оқушылар бейресми атауларды сызып, орнына ресми немесе бейтарап сөзді жазады. Оқушылар әр ауыстыруға бір қысқа түсіндірме қосады. | 5 сөйлемнің кемінде 4-еуін дұрыс өзгерту — 3 ұпай. Әр түзетуге түсіндірме беру — 1 ұпай. Жұмысты уақытында аяқтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Қысқа тест 4 минут |
Нұсқаулық:
4 сұрақтан тұратын қысқа тестті таратады.
Әр сұрақта дұрыс жауапты белгілеуді және қажет болса бір сөзбен негіздеуді сұрайды.
Уақыт аяқталған соң жауаптарды жинайды.
|
Оқушылар тест сұрақтарын жеке орындайды. Оқушылар дұрыс жауапты белгілеп, қажет жерінде қысқа негіздеме жазады. Оқушылар жұмыс парағын тапсырады. | 4 сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап — 1 ұпайдан, ең көбі 4 ұпай. Уақытты сақтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Рефлексия 4 минут |
«Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын өткізеді. Тапсырмадан кейінгі жылдам өзіндік бағалау — оқушылар бір рет басумен қалай атқарғанын таңдайды.
|
Оқушылар «Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Негізгі ойды дәл айту — 1 ұпай. Жеке қорытынды жасау — 1 ұпай. Рефлексияға қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сабақ барысында сыныпта бір-біріне құрметпен сөйлеу, келемеждейтін немесе кемсітетін сөздерді қолданбау қажет. Интерактив тапсырмалар кезінде қауіпсіз әрі тәртіпті отыру, бір-бірінің пікірін бөлмеу ережелері сақталады. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Құқық негіздері
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
